مقدمه
فیبرو اسکن یکی از دقیقترین، سریعترین و غیرتهاجمیترین روشهای ارزیابی سلامت کبد است؛ اما یک نکته مهم وجود دارد که بسیاری از بیماران نمیدانند:
رعایت تغذیه صحیح قبل و بعد از فیبرو اسکن نقش بسیار مهمی در دقت نتیجه دارد.
اگر بیمار زمان مناسب غذا خوردن را رعایت نکند، یا قبل از تست غذاهای خاصی مصرف کند، میزان چربی، التهاب یا حتی سفتی کبد ممکن است بهطور کاذب بالا نشان داده شود.
در این مقاله از کلینیک تخصصی گوارش کوروش، بهطور کامل توضیح میدهیم که:
-
قبل از فیبرو اسکن چه بخوریم؟
-
چه چیزهایی را نباید بخوریم؟
-
چند ساعت باید ناشتا باشیم؟
-
بعد از تست چه غذایی بهتر است؟
-
چگونه با رعایت رژیم غذایی، نتیجه تست دقیقتر میشود؟
این مقاله، یک راهنمای کامل و کاربردی برای بیماران مبتلا به کبد چرب، هپاتیت، افزایش آنزیم کبدی و چاقی است.
چرا رژیم غذایی قبل از فیبرو اسکن اهمیت دارد؟
نتیجه فیبرو اسکن بر اساس امواج ارتعاشی است که از بافت کبد عبور میکند.
اما اگر معده پر باشد یا سطح قند خون بالا باشد، کبد دچار جریان خون متفاوتی میشود و همین موضوع میتواند باعث:
-
افزایش موقت چربی در کبد
-
افزایش سفتی کاذب کبد
-
بالا رفتن عدد CAP Score
-
ثبت یک نتیجه نادرست یا غیرواقعی
به همین دلیل پزشکان کلینیک کوروش برای تمامی بیماران خود یک «پروتکل تغذیهای استاندارد» تعریف کردهاند تا بیشترین دقت ممکن در نتایج حاصل شود.
چند ساعت قبل از فیبرو اسکن باید ناشتا بود؟
بهطور کلی:
حداقل ۳ تا ۴ ساعت ناشتا بودن ضروری است.
اما بسته به شرایط بیمار:
-
بیماران دیابتی: ۲–۳ ساعت کفایت میکند
-
بیماران کبد چرب پیشرفته: بهتر است ۴ ساعت نخورند
-
بیماران هپاتیت: معمولاً ۳ ساعت کافی است
در کلینیک تخصصی گوارش کوروش، پزشک شما دقیقاً تعیین میکند که چند ساعت قبل از تست باید ناشتا باشید.
چه چیزهایی قبل از فیبرو اسکن نباید بخوریم؟
برای جلوگیری از بالا رفتن کاذب نتیجه، از ۴ ساعت قبل تست موارد زیر ممنوع است:
۱. غذاهای چرب یا سرخ شده
مثل:
-
فستفود
-
غذاهای روغنی
-
سیبزمینی سرخ کرده
-
کتلت، کوکو، نان و پنیر چرب
این غذاها جریان چربی در کبد را افزایش میدهند.
۲. نوشیدنیهای شیرین
مثل:
-
نوشابه
-
آبمیوه صنعتی
-
شربت
-
انرژیزا
این نوشیدنیها قند خون را بالا میبرند و نتیجه تست را دچار اختلال میکنند.
۳. خوراکیهای سنگین یا دیرهضم
مثل:
-
برنج زیاد
-
حبوبات
-
عدسپلو
-
ماکارونی
-
غذاهای خامهدار
اینها حجم معده را بالا میبرند و روی عملکرد کبد تأثیر میگذارند.
۴. مصرف الکل (حتی مقدار کم)
حداقل ۲۴ ساعت قبل تست کاملاً ممنوع است.
الکل باعث التهاب و افزایش سفتی کبد میشود و نتیجه تست بهشدت غیرواقعی خواهد بود.
۵. قهوه و کافئین زیاد
کافئین بالا جریان خون کبد را تغییر میدهد و ممکن است نتیجه را مختل کند.
چه چیزهایی قبل از فیبرو اسکن مجاز است؟
اگر گرسنه شدید، میتوانید موارد زیر را تا ۳–۴ ساعت قبل از تست مصرف کنید:
۱. آب معمولی
تنها نوشیدنی مجاز قبل از فیبرو اسکن است.
۲. وعده سبک ۴–۵ ساعت قبل از تست
مثل:
-
نان تست ساده
-
سیب
-
سفیده تخممرغ
-
سوپ رقیق
-
سبزیجات سبک
بعد از فیبرو اسکن چه بخوریم؟
پس از انجام تست، هیچ محدودیتی برای خوردن ندارید و میتوانید رژیم غذایی معمولی خود را ادامه دهید.
اما اگر کبد چرب دارید، پزشکان کلینیک گوارش کوروش توصیه میکنند:
بلافاصله بعد از تست یک وعده سبک و سالم مصرف کنید:
-
سالاد بدون سس
-
سبزیجات بخارپز
-
مرغ یا ماهی کمچرب
-
پروتئین سبک
-
میوههای کمقند مثل سیب یا کیوی
این کار باعث حفظ جریان آرام خون در کبد میشود و به سلامت عمومی شما کمک میکند.
اصول تغذیهای که دقت نتیجه فیبرو اسکن را افزایش میدهد
۱. پرهیز از مصرف غذاهای چرب ۲۴ ساعت قبل تست
حتی یک وعده چرب میتواند CAP Score را بالا ببرد.
۲. مصرف کمقند و کمکالری
برای جلوگیری از بالا رفتن قند خون قبل تست.
۳. آب کافی در طول روز
هیدراته بودن بدن، عملکرد کبد را پایدار نگه میدارد.
۴. شام سبک در شب قبل از تست
یک شام کمچرب، احتمال خطای تست را کم میکند.
۵. پرهیز از ورزش سنگین قبل از تست
ورزش شدید میتواند آنزیمهای کبدی را بالا ببرد.
توصیههای تغذیهای برای بیماران کبد چرب پس از فیبرو اسکن
اگر کبد چرب دارید، فقط رژیم قبل تست مهم نیست؛
بلکه باید یک برنامه غذایی دائمی برای سلامت کبد دنبال کنید.
بهترین خوراکیها برای بهبود کبد چرب:
-
ماهی سالمون، ساردین و قزلآلا
-
سبزیجات برگ سبز
-
روغن زیتون
-
گردو
-
توتفرنگی و بلوبری
-
چای سبز
-
کلم بروکلی
بدترین غذاها برای کبد چرب:
-
غذاهای سرخ شده
-
شیرینی و کیک
-
نوشابه و دلستر
-
چربیهای اشباع
-
سوسیس و کالباس
در کلینیک تخصصی گوارش کوروش برای بیماران کبد چرب، جلسات مشاوره تغذیه تخصصی نیز ارائه میشود تا روند درمان کاملتر شود.
سوال مهم: آیا قبل از فیبرو اسکن باید حتماً ناشتا باشیم؟
بله.
اگر ناشتا نباشید، «سفتی کاذب کبد» ثبت میشود و ممکن است پزشک تصور کند که شما دچار فیبروز یا التهاب هستید.
در بسیاری از موارد، بیمار با معده پر مراجعه کرده و نتیجه غیرطبیعی شده، اما ۴ ساعت بعد که تست تکرار شده، عدد کاملاً طبیعی بوده است.
نتیجهگیری
رژیم غذایی قبل و بعد از فیبرو اسکن نقش بسیار مهمی در دقت نتیجه دارد.
با رعایت چند نکته ساده، میتوان از ثبت نتایج اشتباه جلوگیری کرد.
در کلینیک تخصصی گوارش کوروش، برای هر بیمار بسته به نوع بیماری، سن، وزن و شرایط عمومی، دستورالعمل اختصاصی برای آمادگی فیبرو اسکن ارائه میشود تا بیشترین دقت ممکن به دست آید.
اگر قصد انجام فیبرو اسکن دارید، و میخواهید عدد CAP Score و Fibrosis Score شما واقعی و قابل اعتماد باشد، این دستورالعملها را جدی بگیرید.


